SON YENi KONULAR 
FORUMA GiR
FORUMDA ARA
SUPPORT
Calendar
Members
Forum Team
Forum Statistics
Peygamber Efendimiz sallâllâhu aleyhi ve sellem bir hadîs-i şerîflerinde:
“İstikâmet üzere olun. ” buyurmuşlardır.
(Muvatta, Tahâret, 6)
Bu hadîs-i şerîfte geçen “istikâmet”, sözlükte “dosdoğru olmak, sapmamak, orta yolu tutmak ve istikrarlı bir şekilde hak üzere devam etmek” anlamlarına gelir.
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) bu emri, İslam’ın özünü özetleyen en kapsamlı uyarılardan biridir. Bu bağlamda istikâmeti üç ana başlıkta ele alabiliriz:
1. İnançta (İtikatta) İstikâmet:
Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere dosdoğru ve tereddütsüz inanmak. Şirkten, küfürden, bid’at ve hurafelerden uzak durarak, Ehl-i Sünnet çizgisinde sapmadan devam etmektir.
2. İbadet ve Amelde (Şeriatta) İstikâmet:
Farzları eksiksiz yerine getirmek, haramlardan kaçınmak, sünnetlere uymak ve ibadetlerde aşırılığa kaçmamaktır. Ne ibadeti terk edecek kadar gevşek, ne de vücuda ve aileye eziyet edecek kadar aşırı gitmektir. Yani Peygamberimizin sünneti çizgisinde dengeli ve devamlı bir hayat sürmektir.
3. Ahlakta ve Muamelatta (İnsan İlişkilerinde) İstikâmet:
Dürüstlükten, doğruluktan, emanete riayetten ve güzel ahlaktan ödün vermemek; zalim olmamak, hile yapmamak, yalan söylememek; her durumda adaleti ayakta tutmaktır.
Hadisin Geçtiği Yer ve Bağlamı Açıklayalım:
Muvatta, Tahâret (Temizlik) bölümünde geçen bu hadis aslında şöyledir:
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) “İstikâmet üzere olun, (istikameti) size yeterlidir.” buyurmuş ve ardından abdestin uzuvlarını (ağzı, burnu, yüzü, kolları, başı ve ayakları) yıkarken bunları birer kere yapmıştır. (Bazı rivayetlerde üçer kere yapmıştır.)
Burada dikkat çekilen nokta şudur:
Abdestte en az farz miktarı (birer kere) yapmak da geçerlidir.
Üç kere yapmak sünnettir ve daha faziletlidir.
Ancak bazı sahabeler “Acaba daha çok yaparsak daha sevap mı kazanırız?” diye düşünüp abdest uzuvlarını beşer, yedişer kere yıkamaya kalkışmışlardı.
İşte Efendimiz (s.a.v.) bu davranışı düzeltmek için “İstikâmet üzere olun.” buyurarak “Sünnetin çizdiği sınırı aşmayın, ölçülü ve dengeli olun, aşırılıktan sakının” mesajını vermiştir.
Özetle bu hadisteki “istikâmet”:
“Allah’ın emirlerini dosdoğru uygulamak, yasaklarından kaçınmak, ibadette aşırı gitmemek, hayatın her alanında Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) çizgisinden sapmadan, orta yolu tutarak ve istikrarlı bir şekilde devam etmektir.”
Bu yüzden istikâmet, sadece bir defalık değil, ömür boyu süren bir denge ve kararlılık halidir. Rabbimiz bizleri istikâmet üzere olanlardan eylesin. Âmin.
“İstikâmet üzere olun. ” buyurmuşlardır.
(Muvatta, Tahâret, 6)
Bu hadîs-i şerîfte geçen “istikâmet”, sözlükte “dosdoğru olmak, sapmamak, orta yolu tutmak ve istikrarlı bir şekilde hak üzere devam etmek” anlamlarına gelir.
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) bu emri, İslam’ın özünü özetleyen en kapsamlı uyarılardan biridir. Bu bağlamda istikâmeti üç ana başlıkta ele alabiliriz:
1. İnançta (İtikatta) İstikâmet:
Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kadere dosdoğru ve tereddütsüz inanmak. Şirkten, küfürden, bid’at ve hurafelerden uzak durarak, Ehl-i Sünnet çizgisinde sapmadan devam etmektir.
2. İbadet ve Amelde (Şeriatta) İstikâmet:
Farzları eksiksiz yerine getirmek, haramlardan kaçınmak, sünnetlere uymak ve ibadetlerde aşırılığa kaçmamaktır. Ne ibadeti terk edecek kadar gevşek, ne de vücuda ve aileye eziyet edecek kadar aşırı gitmektir. Yani Peygamberimizin sünneti çizgisinde dengeli ve devamlı bir hayat sürmektir.
3. Ahlakta ve Muamelatta (İnsan İlişkilerinde) İstikâmet:
Dürüstlükten, doğruluktan, emanete riayetten ve güzel ahlaktan ödün vermemek; zalim olmamak, hile yapmamak, yalan söylememek; her durumda adaleti ayakta tutmaktır.
Hadisin Geçtiği Yer ve Bağlamı Açıklayalım:
Muvatta, Tahâret (Temizlik) bölümünde geçen bu hadis aslında şöyledir:
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) “İstikâmet üzere olun, (istikameti) size yeterlidir.” buyurmuş ve ardından abdestin uzuvlarını (ağzı, burnu, yüzü, kolları, başı ve ayakları) yıkarken bunları birer kere yapmıştır. (Bazı rivayetlerde üçer kere yapmıştır.)
Burada dikkat çekilen nokta şudur:
Abdestte en az farz miktarı (birer kere) yapmak da geçerlidir.
Üç kere yapmak sünnettir ve daha faziletlidir.
Ancak bazı sahabeler “Acaba daha çok yaparsak daha sevap mı kazanırız?” diye düşünüp abdest uzuvlarını beşer, yedişer kere yıkamaya kalkışmışlardı.
İşte Efendimiz (s.a.v.) bu davranışı düzeltmek için “İstikâmet üzere olun.” buyurarak “Sünnetin çizdiği sınırı aşmayın, ölçülü ve dengeli olun, aşırılıktan sakının” mesajını vermiştir.
Özetle bu hadisteki “istikâmet”:
“Allah’ın emirlerini dosdoğru uygulamak, yasaklarından kaçınmak, ibadette aşırı gitmemek, hayatın her alanında Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) çizgisinden sapmadan, orta yolu tutarak ve istikrarlı bir şekilde devam etmektir.”
Bu yüzden istikâmet, sadece bir defalık değil, ömür boyu süren bir denge ve kararlılık halidir. Rabbimiz bizleri istikâmet üzere olanlardan eylesin. Âmin.
